360 :: panoramiczna podróż sferyczna w 969 odcinkach

"Cerkiew powstała w 1653 r. i przez wieki ulegała licznym przebudowom. Z oryginalnej budowli do dziś dzień zachowała się jedynie nawa oraz portal zachodni, który przeniesiono do obecnego, później zbudowanego babińca. W 1710 r. w miejscu pierwotnego prezbiterium zbudowano obecne prezbiterium wraz z zakrystią. W 1783 r. dostawiono wieżę, która najprawdopodobniej obejmowała wówczas słupami stary babiniec. Jej budowniczymi byli Dymitr Dekowekin i Teodor Rusynko z Varadki, o czym świadczy podpis na belkach wieży (większość opracowań wymienia Teodora Rusinkę z Biesiadki, lecz jest to błędne odczytanie napisu). W 1870 r. powiększono babiniec do szerokości nawy, tak że słupy wieży mieszczą się obecnie w jego wnętrzu. Od tego czasu cerkiew kilkakrotnie remontowano; [...] W 1995 r. cerkiew w Owczarach wraz z kościołem w pobliskiej Sękowej otrzymała prestiżową nagrodę Prix Europa Nostra za najlepiej utrzymaną budowlę zabytkową.

Od 1947 r. cerkiew jest użytkowana jako kościół rzymskokatolicki, filia parafii w Sękowej. Po 1956 r., gdy do wsi powróciła część dawnych mieszkańców, sporadycznie odprawiano tu nabożeństwa greckokatolickie. Dopiero od 1998 r. są one odprawiane regularnie (ksiądz dojeżdża z Łosia nad Ropą).

Między prezbiterium a nawą ikonostas z XVIII w. Znajdujące się w nim ikony pochodzą prawdopodobnie z dwóch warsztatów malarskich. Ikony namiestne (Przemienienie na Górze Tabor, Matka Boża z Dzieciątkiem, Chrystus Nauczający i Opieka Matki Bożej), prazdniki, medaliony z wrót carskich i malowidła na cokole ikonostasu powstały prawdopodobnie w 1712 r. i są dziełem znanego malarza Jana Medyckiego. [...] Pozostałe ikony - dzieło nieznanego twórcy - pochodzą z 1756 r. Poniżej głównej ikony Deesis rzadko spotykana ikona Chrystusa w Grobie oraz dwa przedstawienia zmierzających do Grobu apostołów i niewiast.

Pośrodku prezbiterium ołtarz główny. Przy ścianie wschodniej niewielki ołtarzyk z ikoną Chrystusa Nauczającego z XVII w., pochodzącą prawdopodobnie z pierwotnego ikonostasu. W ołtarzu bocznym przy ścianie północnej nawy XVII-wieczna ikona Matki Bożej z Dzieciątkiem w metalowej sukience. Przy ścianie południowej barokowy ołtarz z dużą ikoną św. Mikołaja z początku XVIII w." (Cerkwie drewniane Karpat, Pruszków 2003).

Szczerba (1823 m) - szeroka przełęcz między głównym szczytem Giewontu a Długim Giewontem była w XIX wieku kresem wycieczki dla tych, którzy obawiali się drapania na sam wierzchołek śpiącego Rycerza. Widok jest mocno ograniczony, za to efektownie prezentują się otaczające nas przepaściste wapienne ściany. Siodło rozcięte jest głębokim rowem grzbietowym, na północ opada zeń urwisty żleb, podcięty niżej trawiasto-skalistym progiem.

Pokontemplowawszy głębię, warto wspomnieć o wyczynie z kwietnia 1988 roku, kiedy to zakopiański ski-ekstremalista Piotr Konopka zjechał rzeczonym żlebem na nartach. W jego ślady poszli 15 lat później Eryk Gajewski i Józek Gąsienica Gładczan, którzy - asekurując się liną - zsunęli się stąd na snowboardzie.

Bez mała półtora wieku temu snuł tu rozważania Kazimierz Łapczyński: "Usiadłem w szczerbie i pogodziłem się z Nowotargską doliną. Dotąd nieraz przychodziło mi na myśl, jeżdżąc po wielekroć z Nowegotargu do Czorsztyna i z Czorsztyna do Nowegotargu, że sławna dolina zanadto jest wychwalaną. Myślałem sobie, że to Tatry są piękne, ale nie zimna i kamienista nowotargska dolina; bo niech tylko Tatry w chmurach się skryją, wtenczas dolina staje się bardzo powszednią okolicą. W giewontowéj szczerbie nastąpiło pojednanie. Piękną jest nowotargska dolina, zielona, błyskająca Dunajcami, makiem góralskich zagród usiana i w ramy Beskidu oprawna!" (Lato pod Pieninami i w Tatrach, Warszawa 1866).

Gotycka świątynia, oryginalnie XIV-wieczna, przez liczne przebudowy zatraciła w dużej mierze cechy stylowe. W późnorenesansowym ołtarzu głównym znajduje się cudowny obraz Przemienienia Pańskiego z połowy XIV wieku; na belce tęczowej XVI-wieczny krucyfiks.